Kurumların başarısı yalnızca idari süreçlerin, fiziksel koşulların veya ekonomik göstergelerin iyi yönetilmesine bağlı değildir. Bir kurum aynı zamanda insanlardan, ilişkilerden, çalışma koşullarından, sosyal ihtiyaçlardan ve kurumsal kültürden oluşan sosyal bir yapıdır.
Çalışanların yaşadığı ailevi ve sosyal sorunlar, ekonomik güçlükler, iş ve özel yaşam arasındaki dengesizlikler, ayrımcılık, sosyal dışlanma, kurum içi iletişim sorunları veya hizmet sunulan grupların özel ihtiyaçları; kurumun işleyişini ve bireylerin iyilik hâlini doğrudan etkileyebilir.
Kurumsal Sosyal Hizmet Danışmanlığı, kurumların bu sosyal boyutunu profesyonel sosyal hizmet yaklaşımıyla değerlendirmeyi; çalışanların ve hizmet alan bireylerin iyilik hâlini destekleyen, hak temelli, koruyucu ve önleyici sistemlerin geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlar.
Sosyal Hizmetler Akademisi’nin mevcut yayın anlayışında bireyin; ailesi, okulu, çalışma yaşamı, sosyal çevresi ve ekonomik koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği özellikle vurgulanmaktadır. Aynı yaklaşım, bireysel ve kurumsal esenlik ile sosyal korumayı insan hakları ve sosyal haklarla birlikte ele almaktadır.
Kurumsal Sosyal Hizmet Nedir?
Kurumsal sosyal hizmet; sosyal hizmetin bilgi, yöntem ve etik ilkelerinin kurumların yapısına, çalışanlarına, hizmet sundukları kişilere ve karşılaştıkları sosyal sorunlara uygulanmasını ifade eder.
Temel amaç yalnızca ortaya çıkmış sorunları çözmek değildir.
Kurum içerisinde;
- sosyal riskleri erken fark etmek,
- ihtiyaçları sistematik biçimde belirlemek,
- çalışanların ve hizmet alan kişilerin güçlendirilmesini desteklemek,
- uygun sosyal hizmet ve yönlendirme mekanizmaları oluşturmak,
- ayrımcılık ve sosyal dışlanma risklerini azaltmak,
- koruyucu ve önleyici çalışmalar geliştirmek ve
- insan odaklı bir kurumsal yapı oluşturmak
kurumsal sosyal hizmet yaklaşımının önemli parçalarıdır.
Sosyal hizmetin çağdaş tanımı da mesleği yalnızca bireysel sorunlara müdahale eden bir alan olarak değil; sosyal değişimi, gelişmeyi, sosyal bütünleşmeyi ve insanların güçlendirilmesini destekleyen bir meslek ve akademik disiplin olarak ele almaktadır.
Kurumu Bir Sosyal Sistem Olarak Değerlendiriyoruz
Bir kurum içerisinde ortaya çıkan sorunları yalnızca bireylerin kişisel özellikleri üzerinden değerlendirmek çoğu zaman yeterli değildir.
Çalışma koşulları, yönetim biçimi, iletişim yapısı, iş yükü, kurum kültürü, çalışanların sosyal destek kaynakları ve hizmet verilen grubun özellikleri birbirleriyle ilişkilidir.
Bu nedenle Kurumsal Sosyal Hizmet Danışmanlığında yalnızca;
“Sorun yaşayan çalışan veya birey kim?”
sorusuna değil;
“Bu sorunun ortaya çıkmasında hangi bireysel, sosyal ve kurumsal koşullar etkili oluyor?”
sorusuna da cevap aranır.
Bu yaklaşım kurum içerisinde yaşanan problemlerin yalnızca kişiler üzerinden açıklanmasını önler ve daha sürdürülebilir çözümlerin geliştirilmesine katkı sağlar.
Çalışanların Sosyal İyilik Hâlinin Desteklenmesi
Çalışanlar yalnızca kurum içerisinde yerine getirdikleri mesleki görevlerden ibaret değildir.
Her çalışanın aile yaşamı, ekonomik koşulları, sosyal çevresi, bakım sorumlulukları ve yaşamının farklı dönemlerinde karşılaşabileceği sosyal ihtiyaçları bulunmaktadır.
Bu sorunlar zaman zaman;
- işe devamlılığı,
- motivasyonu,
- kurumla ilişkisini,
- iş arkadaşlarıyla iletişimini,
- mesleki performansı ve
- genel yaşam kalitesini
etkileyebilir.
Kurumsal sosyal hizmet yaklaşımı, çalışanın sorununu yalnızca bir “performans sorunu” olarak değerlendirmek yerine, bireyin sosyal koşullarının anlaşılmasını önemser.
Amaç kişinin yerine karar vermek değil; ihtiyaçlarını tanımlamasına, mevcut kaynaklara erişmesine ve kendi çözüm kapasitesini güçlendirmesine katkı sağlamaktır.
Bu yaklaşım, Sosyal Hizmetler Akademisi’nin mevcut içeriklerinde vurgulanan güçlendirme anlayışıyla da örtüşmektedir. Sosyal hizmette güçlendirme; bireylerin kendi yaşamları üzerinde söz sahibi olmasını ve karar süreçlerine katılımının desteklenmesini hedeflemektedir.
Sosyal Risk ve İhtiyaç Analizi
Her kurumun sosyal yapısı farklıdır.
Bir sanayi kuruluşunda ortaya çıkan sosyal ihtiyaçlarla bir eğitim kurumunun, sağlık kuruluşunun, belediyenin veya sivil toplum örgütünün karşılaşacağı ihtiyaçlar aynı olmayabilir.
Bu nedenle danışmanlık sürecinde öncelikle kurumun yapısını ve ihtiyaçlarını anlamaya yönelik değerlendirme yapılması önemlidir.
Bu kapsamda;
- çalışan profili,
- hizmet verilen gruplar,
- kurumun faaliyet alanı,
- mevcut sosyal destek mekanizmaları,
- sık karşılaşılan sosyal sorunlar,
- hassas veya özel ihtiyaçları bulunan gruplar,
- yönlendirme mekanizmaları,
- kurum içi politika ve uygulamalar
değerlendirilebilir.
Amaç kurum için standart bir model uygulamak değil, kurumun gerçek ihtiyaçlarına uygun bir sosyal hizmet modeli geliştirmektir.
Koruyucu ve Önleyici Kurumsal Sosyal Hizmet
Sosyal hizmet yalnızca kriz ortaya çıktıktan sonra devreye giren bir sistem olmamalıdır.
Kurumsal sosyal hizmetin en önemli amaçlarından biri, sosyal risklerin mümkün olduğunca erken fark edilmesini sağlayacak mekanizmalar oluşturmaktır.
Örneğin sosyal izolasyon, ekonomik güçlükler, aile bakım yükü, iş yaşamına uyum sorunları veya hizmetlere erişimde yaşanan güçlükler erken fark edildiğinde daha ağır sorunların ortaya çıkması önlenebilir.
Bu nedenle kurumlara;
sorun ortaya çıktıktan sonra müdahale eden değil, riskleri önceden değerlendiren koruyucu ve önleyici sosyal hizmet mekanizmaları
geliştirilmesi önerilir.
Sosyal Hizmetler Akademisi’nin mevcut yayınlarında da önleyici sosyal hizmet anlayışı; sorunların büyümesini beklemeden bireylerin sosyal gelişimini destekleyen ve dezavantajları azaltmaya çalışan bir yaklaşım olarak ele alınmaktadır.
Çalışan Destek ve Yönlendirme Sistemlerinin Geliştirilmesi
Kurum içerisinde yaşanan her sosyal sorun kurum tarafından doğrudan çözülemez.
Ancak kurum, çalışanların veya hizmet sunduğu kişilerin doğru kaynaklara ulaşmasını kolaylaştıracak etkili bir bilgilendirme ve yönlendirme sistemi oluşturabilir.
Kurumsal sosyal hizmet danışmanlığı kapsamında;
- kamu sosyal hizmetleri,
- sosyal destek mekanizmaları,
- yerel yönetim hizmetleri,
- aile ve çocuk hizmetleri,
- engelli ve yaşlı hizmetleri,
- sosyal yardım sistemleri,
- eğitim ve sosyal destek kaynakları
gibi farklı hizmet alanlarına ilişkin yönlendirme mekanizmalarının geliştirilmesine katkı sağlanabilir.
Amaç kurumun tüm sosyal sorunları kendi içerisinde çözmesi değil; ihtiyaç ile doğru hizmet arasında profesyonel bir bağlantı kurulmasını sağlamaktır.
Kurumsal Politikaların Hak Temelli Değerlendirilmesi
Kurum politikalarının yalnızca idari verimlilik açısından değil, insan hakları ve sosyal adalet açısından da değerlendirilmesi önemlidir.
Kurumsal Sosyal Hizmet Danışmanlığı kapsamında;
- eşitlik,
- ayrımcılığın önlenmesi,
- insan onurunun korunması,
- çalışanların katılımı,
- gizlilik ve mahremiyet,
- farklılıklara saygı,
- sosyal haklara erişim
gibi alanlarda kurumun mevcut politika ve uygulamaları sosyal hizmet perspektifinden değerlendirilebilir.
Sosyal Hizmetler Akademisi’nin mevcut yayınlarında sosyal hizmet etiğinin temel unsurları arasında insan onuruna saygı, insan haklarının korunması ve sosyal adalet özellikle öne çıkarılmaktadır.
Bu nedenle sosyal hizmet açısından güçlü bir kurum yalnızca ekonomik veya idari açıdan başarılı olan değil, insanı ve insan onurunu kurumsal kararların merkezinde tutabilen kurumdur.
Kurum İçi Sosyal Hizmet Modelinin Oluşturulması
Kurumsal sosyal hizmet uygulamalarının sürdürülebilir olması için yalnızca tek seferlik çalışmalar yapılması yeterli olmayabilir.
Kurumun ihtiyaçlarına göre kalıcı bir sosyal hizmet modeli oluşturulabilir.
Bu model içerisinde;
- sosyal ihtiyaçların nasıl belirleneceği,
- başvuruların nasıl alınacağı,
- hangi durumlarda sosyal hizmet değerlendirmesi yapılacağı,
- hangi kurumlara yönlendirme yapılacağı,
- gizliliğin nasıl korunacağı,
- kurum içi ve dışı iş birliklerinin nasıl yürütüleceği,
- risk durumlarında hangi süreçlerin işletileceği
belirlenebilir.
Böylece sosyal hizmet uygulaması kişilere bağlı geçici bir çalışma olmaktan çıkarak kurumsal bir sisteme dönüşebilir.
Kurumsal Sosyal Hizmet Danışmanlığı Hangi Konuları Kapsayabilir?
Danışmanlığın kapsamı kurumun niteliğine ve ihtiyaçlarına göre belirlenmekle birlikte başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Kurumsal sosyal ihtiyaç analizi,
- Sosyal risklerin belirlenmesi,
- Kurumsal sosyal hizmet modeli oluşturulması,
- Çalışanlara yönelik sosyal destek sistemlerinin geliştirilmesi,
- Sosyal hizmet başvuru ve yönlendirme mekanizmalarının oluşturulması,
- Koruyucu ve önleyici sosyal hizmet programları,
- Çalışanların sosyal iyilik hâlinin desteklenmesi,
- Kurum içerisinde dezavantajlı veya özel ihtiyaçları bulunan gruplara yönelik çalışmalar,
- Hak temelli kurum politikalarının geliştirilmesi,
- Ayrımcılık ve sosyal dışlanmaya yönelik önleyici uygulamalar,
- Çalışan ve hizmet alan kişilerin katılımının güçlendirilmesi,
- Sosyal hizmet vaka yönetimi sistemlerinin geliştirilmesi,
- Gizlilik ve mahremiyet politikalarının sosyal hizmet açısından değerlendirilmesi,
- Kurumlar arası iş birliği ve yönlendirme ağlarının oluşturulması,
- Sosyal sorumluluk çalışmalarının sosyal hizmet perspektifinden değerlendirilmesi,
- Sosyal hizmet projeleri ve programlarının geliştirilmesi,
- Personel eğitimlerinin planlanması,
- Sosyal hizmet uygulamalarının izlenmesi ve değerlendirilmesi.
Hangi Kurumlar Yararlanabilir?
Kurumsal sosyal hizmet yaklaşımı farklı sektör ve kurum yapılarına uyarlanabilir.
Danışmanlık kapsamında ihtiyaçlarına göre;
- kamu kurumları,
- belediyeler ve yerel yönetimler,
- özel sektör kuruluşları,
- fabrikalar ve sanayi işletmeleri,
- eğitim kurumları,
- sağlık ve bakım kuruluşları,
- sivil toplum kuruluşları,
- sosyal hizmet kuruluşları,
- çocuk, genç, yaşlı veya engellilere hizmet veren kurumlar,
- sosyal sorumluluk ve sosyal politika çalışmaları yürüten kuruluşlar
için çalışma modelleri geliştirilebilir.
Buradaki temel yaklaşım her kuruma aynı sistemi uygulamak değil; kurumun faaliyet alanı, çalışan yapısı, hizmet sunduğu gruplar ve sosyal riskleri doğrultusunda ihtiyaca özgü bir yapı oluşturmaktır.
Hizmet Alan Bireylere Yönelik Kurumsal Yaklaşım
Kurumsal sosyal hizmet yalnızca çalışanları kapsamaz.
Özellikle kamu kurumları, belediyeler, eğitim kuruluşları, sağlık kuruluşları ve sosyal hizmet kurumlarında hizmet alan bireylerin ihtiyaçlarının doğru değerlendirilmesi de önemlidir.
Bir hizmetin mevcut olması tek başına yeterli değildir.
Hizmetin;
erişilebilir, anlaşılabilir, eşitlikçi, insan onuruna uygun ve bireyin ihtiyaçlarına duyarlı
olması gerekir.
Sosyal hizmetin temel amaçlarından biri toplumun farklı kesimlerinin sosyal yaşama eşit biçimde katılımının desteklenmesidir. Mevcut yayınlarda sosyal bütünleşme; özellikle güçsüz ve korunmasız grupların toplumsal yaşama tam ve eşit katılımının sağlanmasıyla ilişkilendirilmektedir.
Bu nedenle danışmanlık çalışmalarında kurumun hizmet sunduğu bireylerin bakış açısı da dikkate alınır.
Eğitim ve Kurumsal Kapasitenin Güçlendirilmesi
Bir sosyal hizmet politikasının hazırlanması tek başına uygulamanın başarılı olmasını garanti etmez.
Kurum çalışanlarının;
- sosyal hizmet yaklaşımını,
- hak temelli uygulamaları,
- sosyal riskleri,
- yönlendirme süreçlerini,
- gizlilik ve etik sorumlulukları
anlamaları da gerekir.
Bu nedenle Kurumsal Sosyal Hizmet Danışmanlığı kapsamında ihtiyaçlara göre kurum çalışanlarına yönelik eğitim, bilgilendirme ve mesleki kapasite geliştirme çalışmaları da planlanabilir.
Amaç kurumsal sosyal hizmet anlayışının yalnızca bir birimin sorumluluğunda kalması değil, kurum kültürünün bir parçası hâline gelmesine katkı sağlamaktır.
Sosyal Sorumluluktan Sosyal Etkiye
Kurumsal sosyal hizmet, yalnızca sosyal sorumluluk faaliyetleri gerçekleştirmek anlamına gelmez.
Tek seferlik yardım kampanyaları veya sosyal etkinlikler değerli olmakla birlikte sosyal hizmet yaklaşımı daha sistematik bir yapı gerektirir.
Bir sosyal programın;
hangi ihtiyaca cevap verdiği, kimlere ulaştığı, hak temelli olup olmadığı, bireyleri güçlendirip güçlendirmediği ve sürdürülebilir bir sosyal etki oluşturup oluşturmadığı
değerlendirilmelidir.
Sosyal Hizmetler Akademisi’nin mevcut yayın anlayışında sosyal hizmet yalnızca yardım sunan bir alan olarak değil; sosyal adalet, insan hakları ve toplumsal dayanışmayı geliştiren profesyonel bir disiplin olarak ele alınmaktadır.
Bu nedenle kurumların sosyal çalışmalarını yardım odaklı yaklaşımdan hak temelli ve sürdürülebilir sosyal etki yaklaşımına taşımasını önemsiyoruz.
Neden Sosyal Hizmetler Akademisi?
Kurumsal sosyal hizmet; insan kaynakları, sosyal politika, sosyal haklar, kurumsal yönetim ve sosyal hizmet uygulamalarının kesiştiği çok boyutlu bir alandır.
Bu nedenle kurum içerisinde yaşanan sosyal sorunların yalnızca idari yöntemlerle değerlendirilmesi her zaman yeterli değildir.
Sosyal Hizmetler Akademisi olarak kurumsal danışmanlık çalışmalarında;
insan hakları, sosyal adalet, mesleki yetkinlik, güçlendirme, sosyal bütünleşme, koruyucu-önleyici sosyal hizmet ve insan onuruna saygı
ilkelerini esas alıyoruz.
Amaç kurumlara standart çözümler sunmak değil; mevcut ihtiyaçları anlayarak uygulanabilir, sürdürülebilir ve kuruma özgü sosyal hizmet mekanizmalarının geliştirilmesine katkı sağlamaktır.
Kurumsal Sosyal Hizmet Danışmanlığı İçin İletişime Geçin
Kurumunuzdaki sosyal ihtiyaçları değerlendirmek, çalışanlara veya hizmet alan bireylere yönelik destek sistemleri oluşturmak, kurumsal sosyal hizmet modeli geliştirmek ya da mevcut uygulamalarınızı sosyal hizmet perspektifinden değerlendirmek istiyorsanız Sosyal Hizmetler Akademisi ile iletişime geçebilirsiniz.
Kurumun faaliyet alanı, hedef kitlesi ve ihtiyaçları değerlendirildikten sonra danışmanlığın kapsamı ve çalışma modeli birlikte belirlenebilir.
İnsanı merkeze alan, hak temelli ve sürdürülebilir kurumlar için Kurumsal Sosyal Hizmet Danışmanlığı.
