Eğitim ve Süpervizyon Danışmanlığı

Sosyal hizmet; yalnızca teorik bilgiye değil, bu bilginin mesleki etik, insan hakları, sosyal adalet ve profesyonel yetkinlik çerçevesinde uygulamaya aktarılmasına dayanan bir meslek ve akademik disiplindir.

Sosyal hizmet alanında çalışan profesyoneller; çocuk koruma, aile, adli sosyal hizmet, sosyal yardım, eğitim, engellilik, yaşlılık, yoksulluk ve sosyal dışlanma gibi insan yaşamını doğrudan etkileyen çok boyutlu durumlarla karşılaşabilir. Bu nedenle mesleki gelişim yalnızca lisans eğitimiyle tamamlanan bir süreç olarak değerlendirilmemelidir.

Eğitim ve Süpervizyon Danışmanlığı, sosyal hizmet alanında çalışan profesyonellerin ve kurumların mesleki bilgi, uygulama becerisi, etik farkındalık ve değerlendirme kapasitelerinin geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Sosyal Hizmetler Akademisi’nin mevcut yayınlarında da sosyal hizmet hizmetlerinin, ilgili alanda bilimsel eğitim almış yetkin profesyoneller tarafından sunulmasının mesleki yeterlilik açısından taşıdığı önem özellikle vurgulanmaktadır.

Eğitim ve Süpervizyon Neden Önemlidir?

Sosyal hizmet uygulamalarında her vaka kendine özgüdür.

Benzer görünen iki sosyal sorun; bireyin aile ilişkileri, ekonomik durumu, sosyal çevresi, kültürel bağlamı, yaşam deneyimleri ve mevcut destek kaynakları nedeniyle tamamen farklı müdahaleler gerektirebilir.

Bu nedenle sosyal hizmet uzmanının yalnızca mevzuatı veya teorik bilgiyi bilmesi yeterli değildir. Mesleki bilgiyi somut vakaya aktarabilmesi, farklı seçenekleri değerlendirebilmesi, etik ikilemleri fark edebilmesi ve kendi mesleki kararlarını gerekçelendirebilmesi gerekir.

Sitenin mevcut içeriklerinde de kişi hakkında karar verilmeden önce sosyal çevre, aile ilişkileri, yaşam koşulları, ekonomik durum ve kültürel bağlamın sistematik olarak incelenmesi; bunun vaka çalışmasının temel adımlarından biri olması gerektiği ifade edilmektedir.

Eğitim bilgi birikimini geliştirirken, süpervizyon bu bilginin uygulama içerisinde düşünülmesine, sorgulanmasına ve mesleki karar verme süreçlerinin geliştirilmesine yardımcı olur.

Sosyal Hizmette Süpervizyon Nedir?

Süpervizyon; sosyal hizmet uygulamalarının deneyimli ve mesleki açıdan yetkin bir perspektifle ele alındığı yapılandırılmış bir mesleki gelişim sürecidir.

Amaç, sosyal hizmet uzmanının yerine karar vermek değildir.

Süpervizyon sürecinde;

vakanın nasıl değerlendirildiği, hangi bilgilerin dikkate alındığı, risklerin nasıl yorumlandığı, hangi müdahale seçeneklerinin değerlendirildiği, etik açıdan hangi sorunların ortaya çıktığı ve uygulayıcının mesleki rolünü nasıl yerine getirdiği birlikte ele alınabilir.

Bu yönüyle süpervizyon, “Bu vakada ne yapmalıyım?” sorusuna hazır cevap vermekten çok;

“Bu vakayı nasıl değerlendirmeliyim, hangi noktaları gözden kaçırıyor olabilirim ve mesleki kararımı hangi bilgi ve etik ilkeler üzerine kurmalıyım?”

sorularını geliştiren bir süreçtir.

Vaka Üzerinden Mesleki Öğrenme

Sosyal hizmette vaka çalışması, teorik bilginin gerçek yaşam koşullarıyla karşılaştığı temel alanlardan biridir.

Bir vaka değerlendirilirken yalnızca görünen problem değil;

bireyin ihtiyaçları, riskleri, güçlü yönleri, sosyal çevresi, aile ilişkileri, kaynakları ve müdahalenin olası sonuçları da ele alınmalıdır.

Bu nedenle süpervizyon çalışmalarında gerçek uygulama deneyimlerinden hareket edilerek sosyal hizmetin;

birey – aile – çevre – kurum – toplum

ilişkisi içerisinde değerlendirilmesi amaçlanır.

Özellikle çocuk koruma ve adli sosyal hizmet gibi yüksek sorumluluk gerektiren alanlarda sosyal inceleme, risk değerlendirmesi, mahremiyet ve bireyin karar süreçlerine katılımı mesleki değerlendirmenin önemli parçalarıdır. Mevcut içeriklerde de gizlilik, katılım ve sosyal adalet sosyal hizmet uygulamalarının temel meseleleri arasında ele alınmaktadır.

Etik Karar Verme Becerisinin Güçlendirilmesi

Sosyal hizmet uygulamalarında her sorunun tek ve tartışmasız bir cevabı olmayabilir.

Uzmanlar zaman zaman;

bireyin yararı ile kurum politikaları, gizlilik ile bildirim yükümlülüğü, bireyin kendi kararını verme hakkı ile koruma ihtiyacı veya hizmet kaynaklarının sınırlılığı ile ihtiyaçların büyüklüğü

arasında mesleki ve etik ikilemler yaşayabilir.

Bu nedenle eğitim ve süpervizyonun önemli amaçlarından biri etik karar verme kapasitesinin geliştirilmesidir.

Sosyal Hizmetler Akademisi’nin mevcut yayınlarında sosyal hizmet etiği kapsamında insan onuruna saygı, insan haklarının korunması ve sosyal adaletin savunulması temel ilkeler arasında gösterilmektedir.

Süpervizyon sürecinde bu ilkelerin yalnızca teorik kavramlar olarak değil, somut uygulamalarda nasıl karşılık bulduğu üzerinde durulur.

Mesleki Yetkinliğin Geliştirilmesi

Sosyal hizmet uygulamalarında yetkinlik yalnızca bir unvana sahip olmak anlamına gelmez.

Mesleki yetkinlik;

bilgiyi güncel tutmayı, sınırlarını bilmeyi, gerektiğinde destek almayı, etik ilkeler doğrultusunda hareket etmeyi ve gerçekleştirilen müdahalelerin sonuçlarını değerlendirebilmeyi gerektirir.

Mevcut yayınlarımızda da sosyal hizmet hizmetlerinin bilimsel eğitim almış ve ilgili alanda yetkin profesyoneller tarafından yürütülmesinin önemi açık biçimde vurgulanmaktadır.

Eğitim ve süpervizyon çalışmalarımızda amaç, mesleki uygulamanın yalnızca alışkanlıklara veya kurum içerisindeki yerleşik uygulamalara göre yürütülmesi yerine bilgiye, mesleki yönteme ve etik değerlendirmeye dayalı bir uygulama kültürünün gelişmesine katkı sağlamaktır.

Hangi Alanlarda Eğitim ve Süpervizyon Sağlanabilir?

Eğitim ve Süpervizyon Danışmanlığı, kurumun ve katılımcıların ihtiyaçlarına göre yapılandırılabilir. Çalışmalar özellikle şu alanlarda planlanabilir:

Sosyal hizmette vaka değerlendirmesi ve vaka yönetimi,
Sosyal inceleme ve sosyal değerlendirme,
Çocuk koruma ve çocuk hakları,
Adli sosyal hizmet ve çocuk dostu adalet,
Ailelerle sosyal hizmet,
Koruyucu ve önleyici sosyal hizmet,
Risk ve ihtiyaç değerlendirmesi,
İnsan hakları ve hak temelli sosyal hizmet,
Sosyal hizmette etik ilkeler ve etik ikilemler,
Gizlilik ve mahremiyet,
Güçlendirme ve bireyin karar süreçlerine katılımı,
Sosyal hizmet mevzuatının uygulamayla birlikte değerlendirilmesi,
Kurumlar arası yönlendirme ve koordinasyon,
Mesleki rol ve sınırların değerlendirilmesi,
Kurumsal sosyal hizmet uygulamalarının geliştirilmesi,
Sosyal hizmet projeleri ve programlarının mesleki açıdan değerlendirilmesi.

Eğitimin veya süpervizyonun içeriği, hedef grubun mesleki deneyimi ve kurumun çalışma alanına göre özelleştirilebilir.

Bireysel ve Grup Süpervizyonu

Süpervizyon çalışmaları ihtiyaca göre bireysel veya grup şeklinde yapılandırılabilir.

Bireysel süpervizyonda, uygulayıcının karşılaştığı vakalar ve mesleki ihtiyaçlar daha ayrıntılı şekilde değerlendirilebilir.

Grup süpervizyonunda ise farklı uygulayıcıların deneyimleri ortak bir öğrenme ortamına taşınabilir. Aynı vakaya farklı mesleki bakışların geliştirilmesi, ekip içerisinde ortak değerlendirme dilinin oluşması ve iyi uygulama örneklerinin paylaşılması desteklenebilir.

Her iki yöntemde de temel amaç denetlemek veya kişiyi yargılamak değil; mesleki düşünme ve değerlendirme kapasitesini güçlendirmektir.

Kurumlara Özel Eğitim Programları

Her kurumun çalışma alanı ve karşılaştığı sosyal sorunlar aynı değildir.

Bu nedenle hazır bir eğitim programını bütün kurumlara uygulamak yerine, kurumun öncelikle ihtiyaçlarının belirlenmesini önemsiyoruz.

Örneğin çocuklarla çalışan bir kurum için;

çocuk hakları, risk değerlendirmesi, ihmal ve istismar, çocukla iletişim ve koruyucu-önleyici yaklaşım

ön planda olabilirken;

adli alanda faaliyet gösteren bir kurum için sosyal inceleme, çocuk dostu adalet, hak temelli değerlendirme ve mesleki rol sınırları daha fazla önem taşıyabilir.

Bu nedenle eğitim programları ihtiyaç analizi → içerik geliştirme → eğitim → değerlendirme yaklaşımıyla planlanabilir.

Disiplinlerarası Çalışmalarda Sosyal Hizmet Perspektifi

Sosyal hizmet uzmanları uygulamada hukukçular, psikologlar, öğretmenler, sağlık çalışanları, yöneticiler ve diğer meslek gruplarıyla birlikte çalışabilir.

Disiplinlerarası çalışma önemli olmakla birlikte her mesleğin bilgi alanı, sorumluluğu ve yetkinlik sınırının doğru tanımlanması gerekir.

Sosyal Hizmetler Akademisi’nin mevcut içeriklerinde de farklı mesleklerin ortak alanlarda çalışmasının yanında sosyal hizmetin kendine özgü mesleki bilgi ve yetkinliğinin korunmasına güçlü vurgu yapılmaktadır.

Bu nedenle eğitim çalışmalarında yalnızca sosyal hizmet uzmanlarına değil, sosyal hizmet sistemiyle birlikte çalışan farklı meslek gruplarına yönelik sosyal hizmet perspektifi ve meslekler arası iş birliği programları da geliştirilebilir.

Teoriden Uygulamaya Eğitim

Eğitimlerin yalnızca kavramların anlatıldığı teorik sunumlardan oluşması her zaman yeterli değildir.

Bu nedenle uygun programlarda;

vaka örnekleri, uygulama sorunları, mevzuat değerlendirmeleri, etik ikilemler ve mesleki karar verme süreçleri

üzerinden çalışılması önemsenir.

Amaç katılımcının eğitim sonunda yalnızca yeni bilgiler edinmesi değil, bu bilgilerin kendi uygulamasında ne anlama geldiğini değerlendirebilmesidir.

Sosyal hizmetin insan hakları ve sosyal adaletle doğrudan ilişkili olduğu; bireylerin, ailelerin ve toplulukların esenliğini geliştirmeyi amaçladığı sitenin mevcut içeriklerinin temel yaklaşımıdır.

Kurumsal Kapasite Geliştirme

Eğitim ve süpervizyon yalnızca bireysel mesleki gelişim amacıyla değil, kurumların hizmet kapasitesinin geliştirilmesi amacıyla da kullanılabilir.

Bir kurumda aynı konuda çalışan profesyoneller arasında farklı uygulama biçimlerinin bulunması, vaka değerlendirmelerinin kişiden kişiye değişmesi veya etik ve mesleki sınırların yeterince açık olmaması hizmet kalitesini etkileyebilir.

Düzenli eğitim ve süpervizyon çalışmalarıyla;

kurum içerisinde ortak bir mesleki yaklaşımın geliştirilmesi, uygulama standartlarının gözden geçirilmesi ve çalışanların karşılaştıkları güçlükleri sistematik biçimde değerlendirebilecekleri bir mesleki öğrenme ortamının oluşturulması hedeflenebilir.

Kimler Yararlanabilir?

Eğitim ve Süpervizyon Danışmanlığı;

sosyal hizmet uzmanları/sosyal çalışmacılar başta olmak üzere sosyal hizmet alanında çalışan profesyoneller, sosyal hizmet kuruluşları, belediyeler, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, eğitim kurumları ve farklı mesleklerden oluşan çalışma ekipleri için ihtiyaca göre planlanabilir.

Programın amacı ve kapsamı katılımcı grubun mesleki rolleri dikkate alınarak belirlenir.

Neden Sosyal Hizmetler Akademisi?

Sosyal hizmet alanındaki mesleki gelişimin yalnızca daha fazla bilgi edinmekten ibaret olmadığını düşünüyoruz.

Nitelikli uygulama;

bilgiyi değerlendirebilmek, etik ilkeleri uygulamaya aktarabilmek, bireyi çevresi içinde görebilmek, mesleki sınırları korumak ve yapılan müdahaleyi sürekli sorgulayabilmekle mümkündür.

Sosyal Hizmetler Akademisi olarak eğitim ve süpervizyon çalışmalarında;

bilimsel ve mesleki bilgi, insan hakları, sosyal adalet, etik sorumluluk, bütüncül değerlendirme ve mesleki yetkinlik

ilkelerini temel alıyoruz.

Amacımız hazır cevaplar sunmak değil; sosyal hizmet profesyonellerinin kendi mesleki değerlendirmelerini daha güçlü temellere dayandırabilecekleri bir öğrenme ve düşünme ortamı oluşturmaktır.